Førstesida
  Nr. 17   Fredag 27. april 2013                          Fri vekeavis for kultur og politikk
Send oss dine tips!
 

  FØRSTESIDA

   NYHENDE


Politikk
Kultur
Utanriks
Økonomi
Distrikt
Miljø
Aktuelt
Næringsliv

   KRITIKK

Bøker
Film
Musikk
Teater

   Meiningar

Leiar
Kommentarar
Helgheim
Debatt
Klok på bok
   
Kay Lokøy

Arkiv

Finn nyhende:

   AKTUELT

Biletglimt

   BUTIKKEN

Abonnement
Forfattaraviser
Andre forlagsprodukt
Aksjar i Dag og Tid

   MARKNADSPLASSEN

Ledige stillingar
Riksoversynet
Rubrikkar
Send inn annonse

   DAG OG TID

Annonseprisar
Avtalegiro
 
Endring abonnement
Teikn abonnement!
Last ned avis (PDF)

   ANNA

Lenkjer
Tips oss
   
  Utvikla av InBusiness AS


Walkers metode
Øyvind Vågnes,  06.05.06

Men i tilfellet Walker har det vel eigentleg dei siste tre tiåra mindre vore tale om ei rekkje forsvinningsnummer, enn om små avbrot frå fråværet. Etter Climate of Hunter gjekk det elleve år før Tilt. Atter elleve nye år har gått, og her er The Drift (4AD/Playground). Dei som ventar seg noko som liknar dei to førre platene, vil ikkje verte skuffa. Walker, som i si tid stadig var å finne på hitlistene, kunne ikkje ha funne vegen lenger bort frå dei enn han har gjort denne gongen. Dette er i sanning ikkje musikk for alle.

Industriens Orson
Walker har vorte ein kult-artist, ein som vert følgd av ein liten, men med god grunn ivrig tilhengjarskare. Men slik har det altså ikkje alltid vore. Dei fire første platene hans, Scott (1967), Scott 2 (1968), Scott 3 (1969) og Scott 4 (1969), kom på rappen etter at han midt i sekstiåra forlét Los Angeles og flytta til London. Då hadde han ei årrekkje som popstjerne bak seg i The Walker Brothers. Som solo-artist toppa han britiske lister med Scott 2, og i 1969 kom tv-serien Scott, der balladar og storbandklassikarar vart framførde.

Likevel representerte Scott 4 eit dramatisk brot med den popartisten publikum hadde lært å kjenne, ikkje minst frå fjernsynsserien. Alt då var Walker på veg bort frå det bittersøte og inn i det mørkret som musikken hans no finn seg heime i, for Scott 4 er eksistensiell popmusikk. Nokre i dag obskure utgjevingar som nærma seg country-sjangeren, følgde utgjennom syttiåra, før Walker la seg til den låge profilen sin. Og sjølvsagt har han sporadisk vorte omtala som mystisk, tilbaketrekt, sær, plaga – kort sagt, med ei rekkje klisjear som gjer ein artist i utkanten av populærmusikken til «myteomspunnen». Sanninga er vel at Walker djupast sett er ein idiosynkratisk og eksentrisk artist med eit veritabelt talent, og med sterk vilje til å gå sin eigen veg. Han har kalla seg sjølv musikkindustriens Orson Welles – «alle vil spandere lunsj, men ingen vil finansiere prosjekta», sa han i eit intervju.

Musikk frå ruinane
Det er vanskeleg å skildre Walkers uttrykk. For musikken hans, som seint i sekstiåra framleis var av det grandiose slaget, om enn med meir tydelege europeiske avtrykk (mellom anna frå folkevise- og kabaret-tradisjonen) enn i L.A.-åra, har på dei tre siste utgjevingane forflytta seg inn i eit radikalt annleis landskap. The Drift er den til no mest ekstreme manifestasjonen av denne utviklinga.

For her er det ikkje snakk om låtkomposisjonar i ordinær forstand: Det finst ingen tydeleg logisk progresjon frå strofe til refreng og tilbake igjen, det finst ikkje forløysande lyft i enden, eller rundt neste sving. Her er det ein annan dynamikk som rår. Walker, som i sekstiåra bar fram bacharachske klimaks med stø hand og i stilig dress, reindyrkar no fragmentet i eit slags avant-pop-uttrykk der ein må lytte seg fram til restar av strukturar som ein gong fanst – for dette er musikk frå ruinane der popsongane ein gong levde.

Ta til dømes «Jesse», som kombinerer Elvis-mytologien med postapokalyptiske 11. september-referansar. Over ei fordreidd fortolking av kompet til «Jailhouse Rock» syng Walker sine underlege linjer, med referansar til Elvis’ tvillingbror Jesse, og til tvillingtårna i New York. Elvis snakka med Jesse når han var nedfor. «Jesse are you listening», syng Walker over dirrande strykarar, «because it’s ruins and shadows and the Memphis moonlight, Jesse are you listening». Og den gripande slutten på sporet kan ingen lyttar tvile på. «I’m the only one left alive», syng Walker, mot ei stille som strekkjer seg ut av rommet og inn i æva: Slik høyrest stemma ut til han som vart att.

Vill fugl på loftsrommet
I forlenginga av desse observasjonane finst det ei klar oppfatning av at The Drift må lyttast til som kuriøst mosaikk- og musikkteater, med vidopne auge og øyre. Skiljet mellom det som vert kalla «kunstmusikk» og «samtidsmusikk» og «popmusikk», er forfriskande uklårt her, og fleire vil nok finne Walkers plate pretensiøs i den sjølvtilfredse, utilgjengelege avantgardismen sin. Tekstane, som er forlokkande kryptiske og mangetydige for somme, vil nok andre finne nonsensiske og demonstrativt utydelege. Men dette er ikkje musikk som er laga for sorgmunter nynning og plystring, slik Walkers musikk ein gong var; dette gjer snarare for popmusikken det Francis Bacon gjorde for portrettet – eller, lat oss seie det David Lynch gjer for filmforteljinga. Her betaler ein inngangsbillett for å få skrubbsår. The Drift gjennomfører logikken til fragmentet til fulle, og brukar effektivt oppløysinga til å setje i scene alt som riv laust, slik at musikken sjølv vert lausriven.

På dette viset sirklar òg plata inn brutaliteten og valden. I cinematiske «Clara» vert den tørre perkusjonen nytta til å skape ein fortvilande dobbel assosiasjon: Hamringa vi høyrer, minner både om dei desperate, klaustrofobiske vengeslaga til den innestengde svala – og slaga mot den same. «Sometimes I feel like a swallow», syng ei kvinnestemme frå eit rom: «A swallow which by some mistake has gotten into an attic, and knocked its head against the walls in terror». Om du tør å smake på den redsla ved høgtalarane, er Scott Walker mannen.

Øyvind Vågnes er fast musikkmeldar i Dag og Tid.



Tips ein venn om denne nyheita.
Til:    Fra:   

« Tilbake