Førstesida
  Nr. 17   Fredag 27. april 2013                          Fri vekeavis for kultur og politikk
Send oss dine tips!
 

  FØRSTESIDA

   NYHENDE


Politikk
Kultur
Utanriks
Økonomi
Distrikt
Miljø
Aktuelt
Næringsliv

   KRITIKK

Bøker
Film
Musikk
Teater

   Meiningar

Leiar
Kommentarar
Helgheim
Debatt
Klok på bok
   
Kay Lokøy

Arkiv

Finn nyhende:

   AKTUELT

Biletglimt

   BUTIKKEN

Abonnement
Forfattaraviser
Andre forlagsprodukt
Aksjar i Dag og Tid

   MARKNADSPLASSEN

Ledige stillingar
Riksoversynet
Rubrikkar
Send inn annonse

   DAG OG TID

Annonseprisar
Avtalegiro
 
Endring abonnement
Teikn abonnement!
Last ned avis (PDF)

   ANNA

Lenkjer
Tips oss
   
  Utvikla av InBusiness AS


Frå matfatet: Grillpølser

Av Siri Helle
,  12.04.13


Eit kjøtrikt gilde?

Grillsesongen er i gang. Så fort sola kikkar fram bak skya, fjelltoppen eller rådhuset, vaknar grillaren i oss – vi kan rett og slett ikkje styre oss mot tennvæskelukt og svart pølsesteikjeskorpe. Vi grillar i hagen, i parken, på fjellet, ved sjøen, i snøen, i bakgarden, på verandaen ... Grill er synonymt med kos. Sjølv om menyen veks, er grillpølsa framleis eit sikkert kort over glørne: tynne, lange pølser pakka godt inn i pølsebrød eller ei potetlompe.

I takt med tid og termometer har vi nok likevel vorte meir kvalitetsmedvitne. I det minste har Gilde i år laga ei grillpølse med meir kjøt – 20 prosent meir kjøt enn den tradisjonelle grillpølsa. Men sjølv med ein femtedel meir kjøt kjem ikkje Gilde høgare enn 65 prosent – drygt tre femte­delar – med kjøt i pølsa.

Pølsevev
Og resten? I stor grad stivelse. Smaklause karbohydrat, med namn frå skjortekragevaskemiddel. Stivelsen i produkta til Gilde er utvunnen frå potet eller tapioka. Planta vert riven til graut, vaska med vatn og sikta slik at ein sit att med berre stivelse – samansette glykosemolekyl – som til slutt vert tørka. Pulveret er eigentleg ikkje løyseleg i vatn, men om ein tilset stivelse i varmt vatn, vil det svelle og danne ein gelé. Avhengig av temperatur kan ein styre konsistensen på massen.

I kroppen vår vert stivelse broten ned til enklare sukkerartar og endar til slutt opp som energi. Generelt kan vi seie at vi et kjøt for å få i oss protein og feitt og brød og poteter for å vege opp med karbohydrat – pølse i brød i eit nøtteskal. Men kva når kjøtet alt er stappa fullt av potetmjøl? Ville vi lagt poteter på pizzaen – eller havregryn på skiva?

Tørrprat
Vidare stig vi ikkje uventa inn i E-verda. Her møter vi E450 og E452, som ivrig fortel at dei begge representerer fosfata. Fosfat er salt som bind vatn og stabiliserer konsistens. Gilde kallar det saftigare kjøt – ifylgje industrien er det naudsynt med fosfat for at pølsa ikkje skal verte tørr. Jo, kanskje, når ein alt har fylt opp pølsa med papp.

Brukar du berre kjøt i pølsa, vert naturleg nok behovet eit anna. Bønes gardsmat held til i utkanten av Bergen og er ein av mange småskalaprodusentar i Noreg som opplever stadig aukande etterspurnad. Garden vart fort for liten, så no kjøper verksemda kjøtråvarer frå Fatlands slakteri i Ølen. For kjøtprosenten går dei ikkje på kompromiss med: I Bønes biffgrill finn du fire ingrediensar: storfekjøt, salt, pepar og konserveringsmiddel E250 (natriumnitritt). Altså ein kjøtprosent på kring 99. Nei, det er ikkje tørt, og det dett ikkje frå kvarandre. Men jo, det kostar. Nærare bestemt 209 kroner for eit kilo Biffgrill, mot 60 for same mengd Kjøttrik Grillpølse.

Grillpølse ei ikkje-definert kjøtråvare. Motsett til dømes ei kjøtpølse er det altså ingen krav til kva som hamnar i grillpølsa. Eg skjønar at Gilde kjenner seg rause når dei spanderer tjue prosent ekstra kjøtråvare på pølsa. Men eg et ikkje pølse for potetstivelsen. Kvar tredje pølse er framleis fyllmasse. Då stoppar eg heller etter to biffgrill – med smaken av kjøt, i staden for smaken av alt anna.

Kjøper eg Gilde Kjøttrik Grillpølse? Nei takk, eg satsar grillkveldane i sommar på Bønes biffgrill.

Siri Helle er elev ved Sogn Jord- og Hagebruksskule i Aurland.





Tips ein venn om denne nyheita.
Til:    Fra:   

« Tilbake