Førstesida
  Nr. 17   Fredag 27. april 2013                          Fri vekeavis for kultur og politikk
Send oss dine tips!
 

  FØRSTESIDA

   NYHENDE


Politikk
Kultur
Utanriks
Økonomi
Distrikt
Miljø
Aktuelt
Næringsliv

   KRITIKK

Bøker
Film
Musikk
Teater

   Meiningar

Leiar
Kommentarar
Helgheim
Debatt
Klok på bok
   
Kay Lokøy

Arkiv

Finn nyhende:

   AKTUELT

Biletglimt

   BUTIKKEN

Abonnement
Forfattaraviser
Andre forlagsprodukt
Aksjar i Dag og Tid

   MARKNADSPLASSEN

Ledige stillingar
Riksoversynet
Rubrikkar
Send inn annonse

   DAG OG TID

Annonseprisar
Avtalegiro
 
Endring abonnement
Teikn abonnement!
Last ned avis (PDF)

   ANNA

Lenkjer
Tips oss
   
  Utvikla av InBusiness AS


Frå matfatet: Yoghurt

Av Siri Helle
,  08.02.13


I tjukt og tynt.

Det er ikkje mykje som stig i meieriverda. Bortsett frå tal kilometer mjølka køyrer til meieriet, er yoghurtkurva ei av dei få som peikar oppover på Tines grafar. Yoghurt har blitt så populært at vi har byrja å forske på det: Nyare forsking viser at nordmenn helst vil ha søt yoghurt med lite feitt. Vi er sunne, effektive og trendy med eit yoghurt­beger i veska til lunsj. Heilt til den dagen begeret sprekk ...

Varmekultur
Yoghurt er mellom dei nyare medlemene i den norske meieri­familien. Han dukka opp fyrste gong kring 1950, men det tok lang tid før kalde nordbuar vande seg til det nye produktet. Det er heller ikkje utan grunn at yoghurten lenge heldt seg i varmare strok. Tradisjonelle, norske syrningsprodukt som rømme og kulturmjølk vert syrna med bakteriar som trivst i vår romtemperatur – nokre-og-tjue grader. Til yoghurt skal det derimot brukast bakteriar som trivst ved mellom 40 og 50 grader celsius.

Ordet yoghurt kjem frå det tyrkiske yoghurmak, som tyder å gjere tjukkare. Den levande bakteriekulturen set i gang ei rekkje prosessar i mjølka. Mellom anna vert mjølkesukkeret – laktosen – spalta eller broten ned i lettare fordøyelege bitar, slik at mange som ikkje toler fersk mjølk, likevel et yoghurt med magen i behald. Bakteriane lægjer pH-en og skaper den syrlege smaken. I tillegg endrar konsistensen seg, og vi får ein tjukkare masse.

Ut over dette er alt lov. Etter kreativiteten i yoghurtmarknaden å døme må yoghurt ha blitt den nye poteta. Sjokolade, peparkaker, havre, kaffi, nøtter – alt smakar godt i eit yoghurtbeger.

Lesestoff
Nokre gonger kan det likevel verte for mykje av det gode. Yoplait Dobbel 0 % bringebæryoghurt har ei innhaldsliste på lengd med eit middels ungdomsskulepensum. I dag rasar vi difor forbi kunstige søtstoff, aroma og konserveringsmiddel og hoppar inn ved startgropa: skummamjølk. Yoghurten er laga på mjølk med under ein halv prosent feitt.

Syrna skummamjølk vert drikkeyoghurt; rennande, til å helle i eit glas. Vanskeleg å pakke i veska, lite som mettar i lunsjen. Altså må det tilsetjingar til. Som så ofte når det dreiar seg om konsistensproblem, er det gelatin som ryddar opp. Gelatin er bindemiddel. Medan gelatinen framleis sat på dyret, tok han form som skjelett, sener, hud eller liknande – delar som bind kroppen saman. I etterlivet er han broten ned til kollagen, bindevevsprotein, som gjer at det meste held seg saman. Slik kan vi altså få yoghurt med 0,1 % feitt. Hadde eg vore yoghurtbakterie, kan det likevel vere eg hadde kjent meg litt snytt.

Feitt nok
Tine Yoghurt Mild Bringebær og Rabarbra inneheld berre naturlege råvarer – inkludert 7 prosent feitt. Skjelv du i buksene? Det gjer yoghurten òg. Av sin eigen tjukningsprosess.

Eit lite apropos: Skal tru kven det er som produserer Yoplait i Noreg? Yoplait er ei fransk merkevare, men i Noreg er det Fjordland kjøkken som står for produksjon og sal. Ja, Fjordland som i ferdigmiddag. Og kven er det som eig dei? 51,1 prosent Tine SA. Naturlegvis.

Prisen er nokolunde den same, kring 6 kroner per 125 grams beger for begge yoghurtane. Likevel – kjøper eg Yoplait Dobbel 0 %? Nei takk, eg lever feitt med Tine Yoghurt Mild.



Tips ein venn om denne nyheita.
Til:    Fra:   

« Tilbake