Førstesida
  Nr. 17   Fredag 27. april 2013                          Fri vekeavis for kultur og politikk
Send oss dine tips!
 

  FØRSTESIDA

   NYHENDE


Politikk
Kultur
Utanriks
Økonomi
Distrikt
Miljø
Aktuelt
Næringsliv

   KRITIKK

Bøker
Film
Musikk
Teater

   Meiningar

Leiar
Kommentarar
Helgheim
Debatt
Klok på bok
   
Kay Lokøy

Arkiv

Finn nyhende:

   AKTUELT

Biletglimt

   BUTIKKEN

Abonnement
Forfattaraviser
Andre forlagsprodukt
Aksjar i Dag og Tid

   MARKNADSPLASSEN

Ledige stillingar
Riksoversynet
Rubrikkar
Send inn annonse

   DAG OG TID

Annonseprisar
Avtalegiro
 
Endring abonnement
Teikn abonnement!
Last ned avis (PDF)

   ANNA

Lenkjer
Tips oss
   
  Utvikla av InBusiness AS


Julemat på pinne

Av Siri Helle
,  21.12.12


Billegmerka er på full fart inn i det heilagaste av det heilage: julemiddagen.

I jula skal vi ete pinnekjøtt 350.000 gonger her i landet. Stadig fleire nordmenn vel sau på julaftan, òg utanfor det tradisjonelle fårebeltet på Vestlandet. Pinnekjøt frå lam har alltid vore festmat på grunn av det høge feittinnhaldet. Det skal slurpast og slafsast grundig under ein god pinnekjøtmiddag, og store, tjukke serviettar er naudsynt.

Pinnekjøt skal dampast over avbarka bjørkepinnar, og det er frå desse pinnane matretten har fått namnet sitt. Sjølve kjøtet kjem frå ribbeina på dyret – og då gjerne frå dei beste lamma. For å få god kjøtsetnad må dyret ha gode beite- og levekår, og det har jamt over norske lam. Dei kjem til verda rett inn i våren, går med mor og drikk mjølk og sprett rundt i fjellet heile livet. Kraftfôr er framandord, her er det lokalsamfunnet som stiller med fôrressursane. I byte får dei nystelt kulturlandskap.

Flisespikkeriet
Salt og røyk. Slik tok vi vare på slaktet før frysaren kom, og slik skal ein framleis ta vare på pinnekjøt. I eldhusa på Evang­er i Voss kommune sit erfaringa bokstavleg talt i dei svarte veggene: Her har dei røykt kjøt og pølser i generasjonar. Røykinga byrjar med eit lite bål rett på golvet. Blanding av oreved og -flis gir rett temperatur og røykmengd. Bålet skal ulme, ikkje brenne.

Resten er erfaring. Kor lenge skal pinnekjøtet røykjast? Til det har teke nok røyk. Kor lenge skal det tørke? Til det er tørt nok. Vind, vêr og ved spelar inn. Du er ikkje den fyrste som tek på pinnekjøtet ditt når du pakkar det ut. Men den som tok, gneid, kneip og strauk på det før deg, visste kva han gjorde.

Rennande røyk
First Price er billegalternativet innanfor NorgesGruppens eigne merkevarer. First Price pinnekjøt kjem frå norske lam med sånn midt på treet slaktekvalitetar. Råvarene omfattar pinneside og svang, som er den beinlause delen bak ribbeina. Men. Røykt med røykaroma? Eg dampa First Price pinnekjøt i knappe tre timar og var ikkje i nærleiken av julelukt i stova. Kva er dette for noko?

Vatn med røyk. Rett og slett. Ved å sirkulere vatn over røyk frå treflis tek vatnet opp aromaen frå røyken. Dette stoffet kan sidan tørkast eller tappast på dunkar. Pinnekjøtet vert sidan behandla med aromaen i eit røykkammer. Så lenge produkta ikkje vert injiserte med eller dyppa i aromaen, kan dei kallast røykte.

Tydelegvis er det pengar å spare på aromastoffa. Medan pinnekjøt frå Eldhus på Evang­er ligg på kring 269 kroner kiloet, får du First Price for 109 kroner. Det kan likevel vere du får det du betalar for.

Pinnekjøt skal ikkje vere som biff. Pinnekjøtet skal vere som vestlendingen: Du lyt jobbe litt for å komme inn til godsakene. Pinnane er alltid litt for lange for tallerkenen, det dryp feitt på duken, og dei beste betane sit gjerne slik at du ikkje berre må bruke fing­rane men gjerne dra beinet langs heile kinnet for å komme til. Svang og røykaroma er fullt lovleg i pinnekjøt, men spør du meg, fungerer det berre ikkje. Det vert rett og slett for lett.

Kjøper eg First Price pinnekjøt? Nei takk, eg vel or og eldhus frå Evanger.



Tips ein venn om denne nyheita.
Til:    Fra:   

« Tilbake