Førstesida
  Nr. 17   Fredag 27. april 2013                          Fri vekeavis for kultur og politikk
Send oss dine tips!
 

  FØRSTESIDA

   NYHENDE


Politikk
Kultur
Utanriks
Økonomi
Distrikt
Miljø
Aktuelt
Næringsliv

   KRITIKK

Bøker
Film
Musikk
Teater

   Meiningar

Leiar
Kommentarar
Helgheim
Debatt
Klok på bok
   
Kay Lokøy

Arkiv

Finn nyhende:

   AKTUELT

Biletglimt

   BUTIKKEN

Abonnement
Forfattaraviser
Andre forlagsprodukt
Aksjar i Dag og Tid

   MARKNADSPLASSEN

Ledige stillingar
Riksoversynet
Rubrikkar
Send inn annonse

   DAG OG TID

Annonseprisar
Avtalegiro
 
Endring abonnement
Teikn abonnement!
Last ned avis (PDF)

   ANNA

Lenkjer
Tips oss
   
  Utvikla av InBusiness AS


For sann til å vere sann?

Av Sigrun Slapgard
,  23.11.12


Mi eiga erfaring med sjukehusverda blir møtt med vantru, men diagnosen min er sikker.

Dette er ei historie eg hadde tenkt å halde tett om. Eg hatar sjukdomsprat og mediesjangeren «nå snakkar ho ut om sjukdommen sin». Men historia er ikkje lenger privat. Når fagfolk nå får munnkorg av helseministeren, må eg kome med ei scene frå mitt møte med sjukehusverda. Altså: Eg var i ferd med å kome meg etter ein alvorleg tropesjukdom, overlegen gav ordre om leverbiopsi for å sjekke skaden. Portøren kom, stakk legejournalen under puta mi og frakta meg til rette avdeling. Mens vi var i heisen, nytta eg sjansen til å lese journalen. Blant nedslåande verdiar stod det: «Leverprøve rekvireres for å vite sikkert.»

Det er ei rar kjensle å bli trilla som eit lik nedover etasjane i eit sjukehus. Men det var ein veldig kjekk og ung lege som smilte til meg da vi kom fram. Eg kjente meg oppkvikka, men ikkje lenge. Han sa: «Og i dag, fru Slapgard, skal vi sjå om vi får tatt ei prøve av den systen De har i levra.» «Nei», sa eg, «det skal vi ikkje». Han smilte enda meir roande til meg: «Jau, det skal vi.» Det var like før han klappa meg på håret. «Nei!» ropte eg, «les journalen, ring overlegen, du får ikkje røre meg!»

Kor er eigentleg levra?
Legen var ung, men han oppførte seg som om han hadde erfaring med hysteriske kvinnfolk, det skal han ha. Eg skreik «nei!» ein gong til. Da kom det ei sjukesøster til, ho greip journalen, las og gav meg medhald. Legen forsvann ut av døra, kom litt mindre sjølvsikker tilbake. «Vi skal ta ei leverprøve, det er det vi skal», sa han nå.

Han gjekk i gang med instrument og nåler. Det verka som han var i tvil om kor levra var. Han sjekka med ultralyd og det gjekk ei god stund, han var i ferd med å sveitte like mykje som eg. Det er best å halde henne fast i handa, sa han til sjukesøstera. Men det var eg som heldt fast. Eg lét att auga for å sleppe å sjå den lange nålspissen. Eg har ikkje peiling på medisin, men den nåla såg lengre ut enn ei lever.

Nå kjem eit stikk, sa han, og eg skal spare lesaren for detaljar. Men eg trur det enda med at eg sparka ned legen. Da eg kom til meg sjølv, sat den unge pene, mannen på kne ved senga mi med eit ulykkeleg hundeblikk: «Unnskyld, unnskyld», sa han, «dette gjekk ikkje så bra.»

Da overlegen kom springande og fekk sjå sølet og holet etter nåla, sa han: «Å herregud, stakk han der!» Etter det fekk eg så mykje morfin eg ville ha.

«Har de leita på likhuset?»
Det viste seg at den unge turnuslegen aldri i sitt liv hadde gjort ein leverbiopsi. Det viste seg også at eg hadde uvanleg mye flaks: Han hadde rett nok kjørt den lange nåla tvers gjennom levra, prøva var verdilaus, men han hadde bomma på to hovudpulsårer. Eg hadde redda livet med få millimeters margin.

Her gjeld det å kome seg unna, tenkte eg da eg vakna av morfinen. Ikkje ein dag til i dette galehuset! Eg ringde dotter mi og gav instruksjonar: Stjel ein rullestol ved resepsjonen, ha bilen ståande på tomgang, så triller du meg ut og heim. Slik rømte eg frå sjukehuset.

Dagen etter ringde overlegen, eg var etterlyst. «Har de leita på likhuset?» svarte eg. Det høyrdest ut som han var letta over at eg var i live.

«Eg vil gjerne få beklage på vegner av sjukehuset», sa overlegen, «det skjedde ein feil, men vi må nok ta ein ny leverprøve. Du bør kome tilbake hit, du er framleis pasient.» «Ikkje f…»,svarte eg.

Administrasjonskollaps
Dette har eg ikkje gått ut med offentleg, eg har ikkje klaga til pasientklagenemnda. Eg brukte kreftene på å kome meg. Og nå som eg kan ta mine joggeturar igjen, tenker eg at det er litt som med Philip Roth: Han bestemte seg for å slutte å skrive i 2010, men sa ingenting om det før nå, for han visste ikkje om det var sant. Kor sant var det eigentleg det eg hadde opplevd? Når eg fortalde historia til mine næraste, verka det som om dei fleste trudde eg overdreiv. Hadde eg sett for mange skrekkfilmar? Var det ei scene til min neste roman? Kanskje var det berre ei subjektiv oppleving av eit mareritt?

Nå når eg høyrer og les om alle dei andre historiene, skjønar eg likevel at det var sant. Og at ein ikkje treng å vere lege for å gi sjukehusa ein sikker diagnose: administrasjonskollaps.

Sigrun Slapgard er journalist og fast kommentator i Dag og Tid.



Tips ein venn om denne nyheita.
Til:    Fra:   

« Tilbake