Dag og Tid nr. 40, laurdag 5. oktober 2002

Musikk:
Spontant og varmt

Ryan Adams ser ut til å lage songar heile tida, utan at kvali-teten vert dårlegare av den grunn, skriv Øyvind Vågnes.


Ryan Adams:
Demolition
Lost Highway/Universal

Eit år etter Gold og to etter Heartbreaker, båe framifrå album, kjem Ryan Adams no ut med Demolition. Det er nesten slik at ein vert skeptisk når Adams er så raus som han er. Han pøser ut song etter song, ser ikkje ut til å klare å leggje frå seg gitaren – og etter rapportane klarer han ikkje å leve utan å drive på slik, som om det verkar like kvardagsleg for han å komponere og å spele som å puste, ete, drikke.

Dei tretten songane på Demolition er spelte inn i løpet av ein periode på ti månader, frå seint i 2000 og fram til oktober 2001, og er upolerte demo-opptak. Ein skulle tru at Adams hadde meir enn nok med å konsentrere seg om megasuksessen Gold og alskens påfølgjande aktivitetar i denne tida, inkludert omfattande turnéaktivitet, men nei: kvar ledige stund har han nytta til å produsere meir, lè det til.

Til å verta glad i

Kva kjem så ut av dette? Burde ein ha putta delar av innhaldet på Demolition i skrivebordsskuffa og gått vidare med nye prosjekt? Etter å ha høyrt plata må svaret vere eit rungande nei. Hyperaktiviteten har ikkje gått utover kvaliteten, for dette har vorte ei plate prega av spontanitet og varme, ei rik og variert utgjeving med gode songar, ei plate ein rett og slett vert glad i.

Adams er ein lite sjølvhøgtideleg artist, han koketterer ikkje rundt songane sine, får dermed gjort meir, og er ikkje redd for å dele resultatet med andre. Det som er samla her er berre ein liten del av det som var tilgjengeleg; utruleg nok finst det materiale til fleire album, og ei stund var det tale om å gi ut ein heil boks.

Eg trur løysinga her – å samle eit utval songar på ei utgjeving – var eit klokt val. Det har gitt Demolition breidd, utan at plata verkar sprikjande. Elles kunne vi dessutan vorte sitjande med fleire songar enn det lyttaren maktar å utvikle eit forhold til, for Adams har ein kondisjon få andre deler med han. Vi kan ikkje lytte til Ryan Adams heile døgnet.

Live

Alle songane er spelte inn live i studio, og den frigjerande mangelen av fiks-fakseri gir Demolition ein distinkt sjarm eg trur ein omfattande postproduksjon kunne ha øydelagt. Kvaliteten er påfallande sterk når ein tenkjer på at dette eigentleg er uflidd overskotsmateriale. Mesteparten av plata, heile ni songar, er spelte inn i country-hovudstaden Nashville. Tre av desse stammar frå øktene Adams hadde åleine med Bucky Baxter på steelgitar, dempa og nedpå songar tenkt utgjevne under den fantastiske arbeidstittelen Suicide Handbook. Men etter kvart som mengda auka og Adams vart sitjande med tjueein spor skifta han tittelen, med karakteristisk svart humor, til Commercial Suicide. Seks av desse songane fann vegen til Gold, men med Demolition får vi no gleda av å høyre tre nye framifrå spor frå desse innspelingane. Og det som opptek Adams er her, som det var på Heartbreaker og mykje av Gold, brotne kjærleiksforhold. I «Cry on Demand» vert ei kvinne beden om å lære bort kunsten å gråte på kommando, og i botnen av denne, så vel som i «She Wants to Play Hearts» og i nydelege «Dear Chicago» ligg saknet – saknet som motiverer så mange av songane til Adams, og som han får fram så godt. «Sorry for every kiss you wasted bad, I think that what you said was true, I’m gonna die alone and sad», syng Adams bittersøtt i sistnemnde, men legg til: «I think I’m falling out of love with you».

Fornyande kraft

Ein song er òg gjort i Stockholm, men storparten av plata, dei resterande seks songane frå Nashville, er spelte inn med turnébandet med tilnamnet «the Pinkhearts». Saman med dei smadrar Adams ut fengjande rock-perler, med eit meir tydeleg pop-preg enn vi har vore vande med frå den kanten. Her syng Adams med ei hås, rå stemme som er flott, som i den smittande «Nuclear», ein låt med klart hitpotensiale. Når ein i tillegg kan få slentrande songar om sommarkeisemd, som i «Tennessee Sucks», og når poprocken vert avløyst av tre songar Adams har spelt inn i ein raptus i løpet av to døgn i California – songar med eit laussluppent og tiltalande countrypreg – må ein berre konstatere at han ikkje berre er vital, men òg upretensiøs, og at han kler kombinasjonen godt.

Demolition stadfestar slik det som har vorte tydelegare og tydelegare i tida etter at Adams braut med gruppa Whiskeytown: at han uanstrengt klarer å nytte seg av klassiske grep innanfor den amerikanske rocktradisjonen med eit genuint, eige uttrykk som resultat, og at han dermed ikkje framstår som ein identitetslaus kopist, men snarare som ei viktig fornyande kraft. Det er vanskeleg å utmerkje seg i det feltet Adams opererer i, men han maktar det likevel.

Øyvind Vågnes


© Dag og Tid

 

Ivar Aasen-almanakken -- Forfattaraviser
BESTILL HER


| Førstesida av denne utgåva | Abonnement | Arkiv | Lysingar |
| Butikk | Bladstova | Nett no |